İşleminiz gerçekleştirilirken lütfen bekleyiniz.

Please wait


Makale Detayları

[Türkçe .pdf]
İRAN’IN KUZEYBATISINDA YER ALAN SABALAN VOLKANIK KAYAÇLARININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ
Başlık: İRAN’IN KUZEYBATISINDA YER ALAN SABALAN VOLKANIK KAYAÇLARININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ
Yazarlar: Reza FAHM GULANY, Ali DARVSHZADEH, Seyed Jamal SHEKHZAKARAEE, Mansour VOSOUGH ABEDN
Anahtar Kelimeler: Sabalan volkanı, kalk-alkali, dalma-batma, jeokimya,
Özet:

Büyük hacimli Sabalan stratovolkanı (stratovolcano) Elburz-Azerbaycan zonunun kuzeybatı kesiminde Meskinsahar’a 25 km uzaklıkta bulunmaktadır. Meskinsahar’dan ve Sarap ovasından tektonik bir fayla ayrılmaktadır. Sabalan volkanik kayaçlarıın bileşimi andezitten trakiandezit ve dasite kadar değişim göstermektedir. Kayacın hakim dokusu hipokristalin porfirik doku olup, başlıca fenokristallerini plajiyoklaz, amfibol, piroksen, biyotit ve oksit mineralleri oluşturmaktadır. Bazı plajiyoklazlar elek dokusu, salınım zonlanması gibi dengesiz (disequilibrium) dokular sergilemektedir. Plajiyoklazlardaki elek dokusu ve salınım zonlanması Sabalan volkanik kayaçların oluşumu aşamasında magma karışımı sürecininin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Jeokimya verileri Sabalan lavlarının sodik  kalk-alkali karakterde ve özellikle ortaç-asidik bileşimde (andezitten dasite kadar değişen bileşimlerde) olduğunu ortaya koymuştur. Kaldera öncesi ve kaldera sonrası volkanik kayaçları yüksek değerlikli katyonlar (HFSE) ve ağır nadir toprak elementlerine (HREE) kıyasla iri katyonlu litofil elementler (LIL) ve hafif nadir toprak elementler (LREE)  bakımından  zenginleşmiştir ve negatif Ti, Nb ve Ta anomalileri ile karakterize edilmektedir.  Ba/Ta oranının 450’den büyük olması ve La/Nb oranının 2 ile 3 arasında değişim göstermesi çalışmaya konu olan volkanik kayaçlarının volkanik yay ortamı magmalarına benzer jeokimyasal özelliklere sahip olduğuna işaret etmektedir. Saha ve jeokimya çalışmaları Sabalanın Neo-Tetis okyanus kabuğunun İran mikro levhasının altına dalması sonucu gelişen dalma-batma ilişkili volkanizma ürünü olduğunu göstermektedir.

DOI: 10.19076/mta.451518

Details

[English .pdf]
GEOCHEMICAL CHARACTERISTICS OF SABALAN VOLCANIC ROCKS IN NORTHWESTERN IRAN​
Title: GEOCHEMICAL CHARACTERISTICS OF SABALAN VOLCANIC ROCKS IN NORTHWESTERN IRAN​
Authors: Reza FAHM GULANY, Ali DARVSHZADEH, Seyed Jamal SHEKHZAKARAEE, Mansour VOSOUGH ABEDN
Keywords: Sabalan volcano, calc-alkaline, subduction, geochemistry,
Abstract:

Sabalan is a voluminous stratovolcano situated in the northwestern part of Alborz-Azerbaijan zone, 25km from Meshkinshahr. It is separated by tectonic faults from Sarab plain and Meshkinshahr. The composition of Sabalan volcanic rocks ranges from andesite, trachyandesite to dacite. The rocks have hypocrystalline porphyritic texture with a glassy matrix and microlite . Plagioclase, amphibole, pyroxene, biotite, and oxides are the main phenocryst phase of the rocks. Some plagioclases show disequilibrium textures (sieve texture and oscillatory zoning). The sieve texture and oscillatory zoning in the plagioclases may be indicative of magma mixing processes in the genesis of the Sabalan volcanic rocks. Geochemical data reveal that the Sabalan lavas exhibit calk-alkaline major-oxide trends with a sodic character and they range in composition from andesite to dacite. Pre-caldera and post-caldera volcanic rocks have similar geochemical features with enrichments in LILE and LREE relative to HFSE and HREE, respectively, and have negative Ti, Nb, and Ta anomalies. Ba/Ta ratios higher than 450 and La/Nb ratios ranging between 2 and 3 indicate a volcanic arc setting for the studied rocks. Based on field and geochemical studies, Sabalan is a subduction-related volcano, occurred as a result of subduction of Neo-Tethyan oceanic crust beneath the Iranian microplate.

DOI: 10.19111/bulletinofmre.451565



 
MTA Bilgi İşlem Koordinatörlüğü - 2013/2018