İşleminiz gerçekleştirilirken lütfen bekleyiniz.

Please wait


Makale Detayları

[Türkçe .pdf]
Mut Havzası’nda Deniz Düzeyi Değişimlerinin Sedimantasyon Üzerindeki Kontrolü: Geç Serravaliyen-erken Tortoniyen Kazınma Vadisi Dolgusu
Başlık: Mut Havzası’nda Deniz Düzeyi Değişimlerinin Sedimantasyon Üzerindeki Kontrolü: Geç Serravaliyen-erken Tortoniyen Kazınma Vadisi Dolgusu
Yazarlar: AYHAN ILGAR
Anahtar Kelimeler: Akarsu, Lagün, Resif, Sığ su deltası, Zorunlu regresyon, Planktonik foraminifer,
Özet:

Mut Havzası’nda erken–orta Miyosen yaşlı resifal kireçtaşları ve platform karbonatları Dağpazarı Formasyonu’nun geç Serravaliyen–erken Tortoniyen yaşlı karasal birimleri tarafından aşınmalı uyumsuzlukla üzerlenir. Havzanın kuzeyinde sınırlı alanlarda yüzeylenen ve kuzey–güney doğrultulu bir kuşak içinde tanımlanan bu çökeller Mut Formasyonu’nun resifal kireçtaşları içine kazılmış vadi dolgusu çökellerini temsil eder. Dağpazarı Formasyonu koyu gri renkli çamurtaşı, açık kahve-kiremit renkli çamurtaşı ve silttaşı, çok ufak-kaba kum boyutlu kumtaşı ile çakılcık-ufak çakıl boyutlu çakıltaşından oluşur. Dağpazarı Formasyonu içinde akarsu, lagün, sığ su deltası, kıyıyüzü, plaj ve set adası olmak üzere altı fasiyes topluluğu tanımlanmıştır. Kazınma vadisi içinde akarsu çökelleri ile başlayan Dağpazarı Formasyonu istifi, bu fasiyes topluluklarının pek çok kez ardalanmasından oluşur. Formasyona ait gri renkli çamurtaşlarında saptanan Loxoconcha tumida Brady ve Loxoconcha sp. gibi ostrakod türleri çökelme ortamına tatlı su girdilerinin bulunduğunu ve tuzluluktaki azalmayı, Hemicyprideis sp. ise acısu ortam koşullarını yansıtmaktadır. Lagüner çamurtaşları ile ardalanan sığ su deltaları, akarsu dağıtıcı kanal çökelleri ile ağız barlarından oluşur. İstifin farklı seviyelerinde tanımlanan kıyıyüzü kumtaşları ve bol Ostrea fosilli plaj çökelleri ise zaman zaman kurulan denizel bağlantıyı gösterir. Dağpazarı Formasyonu’nun yaşı, formasyonu altta ve üstte sınırlayan denizel çamurtaşı ve marnlardan elde edilen planktonik foraminifer biyostratigrafisi ile elde edilmiştir. Bu yaş MMi8–MMi10 planktonik foraminifer zonları içinde yer almakta olup, geç Serravaliyen–erken Tortoniyen olarak saptanmıştır. Geç Serravaliyen döneminde meydana gelen östatik deniz düzeyi düşmesi Mut Havzası’nın sığlaşmasına ve Mut Formasyonu’nu oluşturan resifal kireçtaşlarının havza kenarında yüzeylenmesine neden olmuştur. Böylece Mut Formasyonu’nun resifal kireçtaşları üzerinde bir akarsu kanalından daha büyük ölçekte kazınma vadileri oluşmuştur. Bu kazınma vadileri bölgesel ölçekte görülen zorunlu regresyonu ve uyumsuzluğu yansıtmaktadır. Dağpazarı Formasyonu’na ait sedimanter fasiyesler bu kazınma vadisi içinde erken Tortoniyen döneminde gelişen yeni bağıl deniz düzeyi yükselmesine bağlı olarak çökelmiştir. Erken Tortoniyen transgresyonu Mut Havzası’nın yeniden basılmasına ve havza kenarında resifal kireçtaşlarının çökelimine neden olmuştur.


10.19111/bulletinofmre.501543

Details

[English .pdf]
Mut Havzası’nda Deniz Düzeyi Değişimlerinin Sedimantasyon Üzerindeki Kontrolü: Geç Serravaliyen-erken Tortoniyen Kazınma Vadisi Dolgusu
Title: Mut Havzası’nda Deniz Düzeyi Değişimlerinin Sedimantasyon Üzerindeki Kontrolü: Geç Serravaliyen-erken Tortoniyen Kazınma Vadisi Dolgusu
Authors: AYHAN ILGAR
Keywords: Fluvial, Lagoon, Shoal-water delta, Forced regression, Planktonic foraminifera,
Abstract:

Early–middle Miocene reefal limestones and platform carbonates are overlain disconformably by late Serravalian–early Tortonian terrestrial deposits of Dağpazarı Formation in the Mut Basin. These deposits which is exposed in a limited areal extent to the North of the basin and defined in a north-south directed belt, represent incised valley-fill deposits that was incised into the reefal limestones of Mut Formation. Dağpazarı Formation is composed of dark gray mudstone, fawn to brick red coloured mudstone and siltstone, very fine to coarse grained sandstone and granule to fine pebble conglomerates. Six facies associations identified in Dağpazarı Formation are fluvial, lagoon, shoal-water delta, shoreface, beach and barrier island deposits. The sequence of the Dağpazarı Formation beginning with the fluvial deposits in the incised valley is composed of the alternation of these facies associations. Loxoconcha tumida Brady and Loxoconcha sp. in the gray mudstones indicate the entrance of freshwater into the depositional setting and decrease in salinity. Hemicyprideis sp. represents brackish water conditions. Shoal-water delta deposits alternating with the lagoonal mudstones, consists of fluvial distributary channel deposits and mouth-bars. The shoreface sandstones and oyster-rich beach deposits in different levels of the sequence indicate the marine connections from time to time. The age of the Dağpazarı Formation is determined by the planktonic foraminifera from the marine mudstones and marls which corresponds to below and above the formation spanning the MMi8–MMi10 biostratigraphic interval late Serravalian–early Tortonian. Late Serravalian eustatic sea-level fall caused to the quick shallowing of the Mut Basin and subaerial exposure of the reefal limestones of Mut Formation at the basin margin. Thus, the incised valleys larger than the fluvial channels, formed upon the reefal limestones of the Mut Formation. These incised valleys reflect the regional forced regression and unconformity. The sedimentary facies of the Dağpazarı Formation was deposited within this incised valley depending on the early Tortonian relative sea-level rise. Early Tortonian transgression caused to the drowning of the Mut Basin and the deposition of the reefal limestones at the basin margin over again.


10.19111/bulletinofmre.501543
 


 
MTA Bilgi İşlem Koordinatörlüğü - 2013/2019