İşleminiz gerçekleştirilirken lütfen bekleyiniz.

Please wait


Makale Detayları

[Türkçe .pdf]
İÇ ANADOLU ALKALİ FELDİSPAT GRANİT VE ALKALİ FELDİSPAT SİYENİTLERİNİN FELDİSPAT HAMMADDE POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ
Başlık: İÇ ANADOLU ALKALİ FELDİSPAT GRANİT VE ALKALİ FELDİSPAT SİYENİTLERİNİN FELDİSPAT HAMMADDE POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ
Yazarlar: Kıymet DENİZ, Yusuf Kağan KADIOĞLU
Anahtar Kelimeler: Alkali feldispat granit, siyenit, ortoklaz, albit, hammadde, cam, seramik, İç Anadolu,
Özet:

Alkali feldispat granitler başlıca alkali feldispat, kuvars ve az oranda plajiyoklaz minerallerinden oluşan intrüzif kayalardır. Fazla oranda feldispat ve kuvars içermeleri nedeniyle cam ve seramik sanayisine hammadde sağlayan başlıca kaynaklardan birini temsil etmektedirler. Granit kayalarının yanı sıra alkali feldispat siyenit bileşimindeki kayalar da yüksek orandaki feldispat ve feldispatoyid mineral içerikleri ile hammadde olma potansiyeline sahiptirler. Bu kayalar İç Anadolu Bölgesi’nde geniş alanlarda yüzlek vermektedirler. Bu nedenle İç Anadolu Kristalen Karmaşığı (İAKK) içerisinde yer alan Ağaçören İntrüzif Takımı (AİT) (Kalebalta, Yıldırımlı, Çerkezuşağı, Çatalçeşme, İbrahimbeyli, Deliler, Ekecik, Sipahiler, Camili, Yaylak, Namlıkışla), Hacılı (Sarıhacılı), Cefalık, Behrekdağ, Terlemez civarında bulunan alkali feldispat granitler ve Bayındır, Hamit ve İdişdağı takımları içerisindeki alkali feldispat siyenitler bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Söz konusu kayaların içerisinde bol miktarda bulunan alkali feldispat (ortoklaz ve mikroklin), plajiyoklaz (albit, oligoklaz, andezin) ve kuvars minerallerinin cam ve seramik üretiminde hammadde olma potansiyelinin araştırılması çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda incelenen kayalar, dünyadaki bazı örnekleri ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. İnceleme alanındaki kayaların alkali element ve demir içerikleri dünya granitleri ile karşılaştırıldıklarında, yüksek alkali element içerikli ve nispeten daha düşük Fe2O3 değerlerine sahip oldukları belirlenmiştir. Fe2O3 değerlerinin daha çok kayalar içerisindeki mafik ve manyetit gibi serbest (bağımsız) minerallerden kaynaklandığı belirlenmiştir. Elektron prob mikro analiz (EPMA) sonuçlarına göre bölgedeki feldspatlar başlıca SiO2, Al2O3, Na2O ve K2O ana elementlerden oluşmaktadır. Feldspatlar içerisinde K2O %14’ün üzerinde ve FeO ise %0.05’ten az oranda görülmesi bölgedeki feldispat içerikli kayaların seramik sanayiinde yüksek potansiyele sahip olduklarını göstermektedir. Bütün veriler birlikte değerlendirildiğinde; AİT’deki alkali feldispat granitler feldispat hammadde potansiyeline sahip olmalarına karşın ana kütle içerisinde dayklar şeklinde bulunmalarından dolayı düşük rezerve sahiptir. Buna karşın Hacılı, Cefalık, Behrekdağ, Terlemez, Bayındır, Hamit ve İdişdağı takımları dayk yerine kütleler halinde bulunduğundan, iyi kalitenin yanında yüksek rezerve sahip feldispat potansiyeli taşımaktadırlar.

DOI: 10.19076/mta.438229

 

Details

[English .pdf]
INVESTIGATION OF FELDSPAR RAW MATERIAL POTENTIAL OF ALKALI FELDSPAR GRANITES AND ALKALI FELDSPAR SYENITES WITHIN CENTRAL ANATOLIA
Title: INVESTIGATION OF FELDSPAR RAW MATERIAL POTENTIAL OF ALKALI FELDSPAR GRANITES AND ALKALI FELDSPAR SYENITES WITHIN CENTRAL ANATOLIA
Authors: Kıymet DENİZ, Yusuf Kağan KADIOĞLU
Keywords: Alkali feldspar granite, syenite, orthoclase, albite, raw material, glass, ceramic, Central Anatolia,
Abstract:

Alkali feldspar granites are intrusive rocks and mainly composed of alkali feldspar, quartz and plagioclase. They represent one of the major sources that provide raw materials for glass and ceramics industry because of their high feldspar and quartz contents. In addition to alkali feldspar granites, also alkali feldspar syenites have potential to become raw material source due to their high feldspar and feldspathoid contents. These rocks are exposed in large areas within Central Anatolia. For this reason, alkali feldspar granites within Ağaçören Intrusive Suite (AIS) (Kalebalta, Yıldırımlı, Çerkezuşağı, Çatalçeşme, İbrahimbeyli, Deliler, Ekecik, Sipahiler, Camili, Yaylak, Namlıkışla), Hacılı Suite (Sarıhacılı), Cefalık, Behrekdağ, Terlemez and alkali feldspar syenites within Bayındır, Hamit and İdişdağı Suites are investigated. This study aims at investigating possible potential of alkali feldspar (orthoclase, microcline), plagioclase (albite, oligoclase) and quartz minerals within these rocks in glass and ceramic industry as raw materials. Additionally, studied samples are compared with different granites around the world. Alkaline element and iron contents of the studied rocks have high and relatively high Fe2O3 values compared to granites around the world. Fe2O3 values of the samples depend on mafic minerals and independent Fe minerals such as magnetite within the rocks. According to electron microprobe analysis (EPMA), feldspars are mainly composed of SiO2, Al2O3, Na2O and K2O. The Central Anatolian feldspars have high K2O (over %14) and low FeO (less than % 0.05), thus they have high feldspar raw material potential in ceramic industry. Although alkali feldspar granites within AIS have promising potential to be used as feldspar raw material, they have low reserve due to their occurrence as dykes. On the other hand, Hacılı, Cefalık, Behrekdağ, Terlemez, Bayındır, Hamit and İdişdağı Suites have both good quality and high reserve for feldspar potential.



 
MTA Bilgi İşlem Koordinatörlüğü - 2013/2018