İşleminiz gerçekleştirilirken lütfen bekleyiniz.

Please wait


Makale Detayları

[Türkçe .pdf]
BAYBURT KUZEYİNDEKİ (DOĞU PONTİDLER, TÜRKİYE) SENOZOYİK YAŞLI PLÜTONİK KAYAÇLARIN PETROGRAFİSİ, MİNERAL KİMYASI VE KRİSTALLENME KOŞULLARI
Başlık: BAYBURT KUZEYİNDEKİ (DOĞU PONTİDLER, TÜRKİYE) SENOZOYİK YAŞLI PLÜTONİK KAYAÇLARIN PETROGRAFİSİ, MİNERAL KİMYASI VE KRİSTALLENME KOŞULLARI
Yazarlar: Abdullah KAYGUSUZ, Cem YUCEL, Mehmet ARSLAN, Ferkan SIPAHI, Irfan TEMIZEL, Gokhan CAKMAK, Z. Samet GULUGLU
Anahtar Kelimeler: Mineral kimyası, Jeotermobarometre, Senozoyik plütonik kayaçlar, Doğu Pontidler, Bayburt, Türkiye,
Özet:

Doğu Pontidler, Paleozoyik’ten Senozoyik’e kadar farklı yaş aralığı, bileşim ve büyüklüğe sahip pek çok plütona ev sahipliği yapmaktadır. Bu plütonik kütlelerden özellikle Senozoyik yaşlı olanlar, Doğu Pontidler’in güney kısmında yaygın olarak gözlenirken, kuzey kısmında seyrek olarak gözlenirler. Bu çalışmada, Bayburt kuzeyinde yer alan Senozoyik yaşlı Çiçekli, Somarova, Sorkunlu, Şaşurluk, Aydıntepe, Kemerlikdağı ve Pelitli plütonlarının petrografik ve mineral kimyası özellikleri belirlenerek termobarometre hesaplamalarıyla kristallenme koşulları ortaya konulmuştur. İncelenen plütonlar, genelde KD-GB uzanımlı olup, yaklaşık elips şekillidirler. Genellikle yan kayaçlarla dokanakları keskin olup, değişik boyutlu mafik mikrogranüler anklavlar (MMA) içerirler. Petrografik ve mineral kimyası incelemelerinde magma karışımına ait dokusal özellikler saptanmıştır. Modal mineralojik bileşimlerine göre; incelenen plütonlar, gabroyik diyorit, diyorit, tonalit, granodiyorit ve monzogranit bileşimlidirler. Kayaçlarda ince-orta taneli, porfirik, monzonitik, poikilitik, yer yer de mirmekitik ve mikrografik dokular görülür. Labrador ve albit (An68-02), magnezyumlu hornblend ve tremolit (Mg# = 0.6-0.9), diyopsit ve ojit (Wo44-46), klinoenstatit (En53-57) ve Fe-Ti oksit başlıca mineralleri oluşturur. Amfibol, biyotit, klinopiroksen, manyetit ve ilmenit minerallerine göre hesaplanan kristallenme sıcaklıkları 405°C ile 1161°C, basınç değerleri 0.1 ile 2.7 kbar, oksijen fugasitesi (log10 ƒO2) -20 ile -12 ve amfibollerden hesaplanan su içerikleri ise % 2.9 ile 6.8 arasındadır. Tüm bu veriler dikkate alındığında, incelenen plütonların sığ derinliklere (~ 1-8 km) yerleşerek katılaştıkları ileri sürülebilir.

http://dx.doi.org/10.19076/mta.393321

Details

[English .pdf]
PETROGRAPHY, MINERAL CHEMISTRY AND CRYSTALLIZATION CONDITIONS OF CENOZOIC PLUTONIC ROCKS LOCATED TO THE NORTH OF BAYBURT (EASTERN PONTIDES, TURKEY)
Title: PETROGRAPHY, MINERAL CHEMISTRY AND CRYSTALLIZATION CONDITIONS OF CENOZOIC PLUTONIC ROCKS LOCATED TO THE NORTH OF BAYBURT (EASTERN PONTIDES, TURKEY)
Authors: Abdullah KAYGUSUZ, Cem YUCEL, Mehmet ARSLAN, Ferkan SIPAHI, Irfan TEMIZEL, Gokhan CAKMAK, Z. Samet GULUGLU
Keywords: Mineral chemistry, Geothermobarometer, Cenozoic plutonic rocks, Eastern Pontides, Bayburt, Turkey
Abstract:

The Eastern Pontides comprises of many intrusive bodies varying in composition, size and age from Paleozoic to Cenozoic. Those of especially Cenozoic aged ones are commonly observed in the southern part while are rarely exposed in the northern part of the Eastern Pontides. In this study, the petrographical and mineral chemistry properties of Çiçekli, Somarova, Sorkunlu, Şaşurluk, Aydıntepe, Kemerlikdağı and Pelitli plutons located to the north of Bayburt area are determined, and the crystallization conditions of the studied bodies were estimated by means of thermobarometer calculations. The studied plutons extend mostly NE-SW directions and are approximately ellipse in shapes. The contacts between the plutons and surrounding rocks are sharp, and plutons commonly contain mafic microgranular enclaves (MMEs) of different size. Petrographic and mineral chemistry studies reveal some disequilibrium textures reflecting magma mixing process. Based on modal mineralogy, the plutonic rocks are gabbroic diorite, diorite, tonalite, granodiorite and monzogranite in composition. The rocks have fine to medium granular, porphyric, monzonitic, poikilitic, myrmekitic and micrographic textures. The main minerals are composed of labradorite and albite (An68-02), magnesiohornblende and actinolite (Mg# = 0.6-0.9), diopside and augite (Wo44-46), clinoenstatite (En53-57) and Fe-Ti oxide minerals. Crystallization temperatures calculated from amphibole, biotite, clinopyroxene, magnetite and ilmenite minerals are 405 °C to 1161 °C, pressure values are 0.1 to 2.7 kbar, oxygen fugacity (log10 ƒO2) are -20 to -12. Estimation of water content calculated by using amphiboles is between 2.9 and 6.8%. Based on obtained data, it is suggested that the studied plutons have emplaced in shallow depths (~ 1-8 km).

DOI: 10.19111/bulletinofmre.427829



 
MTA Bilgi İşlem Koordinatörlüğü - 2013/2018