İşleminiz gerçekleştirilirken lütfen bekleyiniz.

Please wait


Makale Detayları

[Türkçe .pdf]
GÖLKÖY YÖRESİ (ORDU, KD TÜRKİYE) EOSEN YAŞLI I-TİPİ ŞOŞONİTİK PLÜTONLARIN MİNERAL KİMYASI, TÜM-KAYAÇ JEOKİMYASI VE PETROLOJİSİ
Başlık: GÖLKÖY YÖRESİ (ORDU, KD TÜRKİYE) EOSEN YAŞLI I-TİPİ ŞOŞONİTİK PLÜTONLARIN MİNERAL KİMYASI, TÜM-KAYAÇ JEOKİMYASI VE PETROLOJİSİ
Yazarlar: İrfan TEMİZEL, Emel ABDİOĞLU YAZAR, Mehmet ARSLAN, Abdullah KAYGUSUZ, Zafer ASLAN
Anahtar Kelimeler: Mineral kimyası, Termobarometre, Jeokimya, I-tipi, Monzonit, Eosen, Gölköy, Türkiye
Özet:

Doğu Pontidler Orojenik Kuşağı’nda (KD Türkiye), farklı boyut ve bileşimlere sahip Eosen yaşlı ortaç-felsik plütonlar yaygın olarak yüzeyleme vermektedir. Bunlardan, Eriko Tepe ve Göl Tepe Plütonları yaklaşık KB-GD ve D-B uzanımlı olup, Üst Kretase ve /veya Eosen volkanik ve sedimanter kayaçlar içerisine yerleşmiştir. Petrografik olarak; incelenen plütonlar, ince-orta taneli monzonit, monzodiyorit ve yer yer kuvars monzonit bileşimlidir. İncelenen Plütonlara ait kayaçlar, plajiyoklas (An35-67), K-feldispat (Or61-96), kuvars, klinopiroksen (Wo28-49En35-51Fs10-25), biyotit (Mg#: 0.53-0.73) ± hornblend (Mg#: 0.65-0.82), Fe-Ti oksit içermekte olup, monzonitik, poikilitik, pertitik, nadiren antirapakivi ve grafik doku gösterirler. Mineral termobarometre hesaplamaları, plütonların orta-sığ kabuk derinliklerindeki P-T koşullarında kristallendiğini ifade etmektedir. Petrokimyasal olarak; incelenen monzonitik plütonlar çarpışma sonrası, I-tipi, metalümin (A/CNK=0.76-0.93) ve şoşonitik karakterlidirler. Tüm-kayaç ana oksit ve iz element değişimleri, monzonitik plütonların gelişiminde fraksiyonel kristallenmenin önemli rol oynadığına işaret etmektedir. İncelenen plütonların ilksel mantoya normalize iz element diyagramları, birbirine benzer büyük iyon yarıçaplı litofil element, Th, Ce zenginleşmesi ve negatif Nb ve Ti anomalileri göstermektedir. Ayrıca, kondrite normalize nadir toprak element dağılımları, orta derecede zenginleşmiş konkav şekilli (LaN/LuN=9.3-12.6) ve negatif Eu anomalisi (EuN/Eu*=0.69-0.84) göstermekte olup, plütonların gelişimlerinde plajiyoklas ve klinopiroksen ± hornblend ayrımlaşmasını yansıtmaktadır. Elde edilen tüm jeokimyasal verilere göre, incelenen monzonitik plütonların çarpışma sonrası ortamda oluştukları ve zenginleşmiş litosferik manto ergiyiklerinden türeyen ana magmalardan itibaren geliştikleri ileri sürülebilir.

 

 

DOI: 10.19076/mta.371656

Details

[English .pdf]
MINERAL CHEMISTRY, WHOLE-ROCK GEOCHEMISTRY AND PETROLOGY OF EOCENE I-TYPE SHOSHONITIC PLUTONS IN THE GÖLKÖY AREA (ORDU, NE TURKEY)
Title: MINERAL CHEMISTRY, WHOLE-ROCK GEOCHEMISTRY AND PETROLOGY OF EOCENE I-TYPE SHOSHONITIC PLUTONS IN THE GÖLKÖY AREA (ORDU, NE TURKEY)
Authors: İrfan TEMİZEL, Emel ABDİOĞLU YAZAR, Mehmet ARSLAN, Abdullah KAYGUSUZ, Zafer ASLAN
Keywords: Mineral chemistry, Thermobarometer, Geochemistry, I-type, Monzonite, Eocene, Gölköy, Turkey
Abstract:

The Eocene intermediate to felsic plutons are widespread in varying sizes and compositions throughout the Eastern Pontides Orogenic Belt in NE Turkey. Of these, two monzonitic bodies (namely the Eriko Tepe and Göl Tepe Plutons) in the Gölköy (Ordu) area, extend nearly in the orientation of NW-SE and E-W and were emplaced into the Upper Cretaceous and/or Eocene volcanic and sedimentary rocks. Petrographically, the studied monzonitic plutons are compositionally fine to medium grained monzonite, monzodiorite and subordinate quartz-monzonite. They consist of plagioclase (An35-67), K-feldspar (Or61-96), quartz, clinopyroxene (Wo28-49En35-51Fs10-25), biotite (Mg#: 0.53-0.73) ± hornblende (Mg#: 0.65-0.82), Fe-Ti oxide with monzonitic, poikilitic, perthitic, rare antirapakivi and graphic textures. Mineral thermobarometer estimations imply that the plutons were crystallized in P-T conditions of mid to shallow crustal levels. Petrochemically, these monzonitic plutons show post-collisional, I-type, metaluminous (A/CNK=0.76-0.93) and shoshonitic features. The whole-rock major oxide and trace element variations suggest that fractionational crystallization played a significant role in the evolution of these monzonitic plutons. The primitive mantle-normalized trace element patterns of the studied plutons are similar to each other with enrichment in large ion lithophile elements, Th, Ce and negative Nb and Ti anomalies. Moreover, the chondrite-normalized rare earth element plots of the plutons show moderately enriched concave-shaped patterns (LaN/LuN=9.3-12.6) with negative Eu anomalies (EuN/Eu*=0.69-0.84), all of which imply plagioclase and clinopyroxene ± hornblende fractionations during their evolution. The geochemical data suggest that the monzonitic plutons have evolved from parental magmas derived from the melts of enriched lithospheric mantle in a post-collisional setting.

DOI: 10.19111/bulletinofmre.371623

 



 
MTA Bilgi İşlem Koordinatörlüğü - 2013/2018