İşleminiz gerçekleştirilirken lütfen bekleyiniz.

Please wait


Makale Detayları

[Türkçe .pdf]
VAN GÖLÜ’NÜN DOĞUSUNDAKİ OTLAKBAŞI BAZALTİK VOLKANİZMASININ PETROLOJİK VE JEOKİMYASAL EVRİMİ
Başlık: VAN GÖLÜ’NÜN DOĞUSUNDAKİ OTLAKBAŞI BAZALTİK VOLKANİZMASININ PETROLOJİK VE JEOKİMYASAL EVRİMİ
Yazarlar: Vural OYAN
Anahtar Kelimeler: Doğu Anadolu, Otlakbaşı volkanizması, kıtasal kirlenme, kısmi ergime, spinel peridotit
Özet:

Van Gölü’nün doğusundaki çarpışma ile ilişkili Otlakbaşı volkanizması farklı açılma çatlaklarından püskürerek meydana gelmiştir. Bu çalışmada, Otlakbaşı bazaltik volkanizmasının yeni yaş verisi ve ana oksit, iz ve nadir toprak element jeokimyasal karakteristikleri incelenmiştir. Ar-Ar yaş verisi bu bazaltik volkanizmanın bilinen Kuvaterner yaşının aksine Erken Pliyosende püskürdüğüne işaret eder. Volkanik ürünleri alkali-subalkali ayrım çizgisine yakın ve bazaltik bileşimdedirler. Fraksiyonel kristallenme ile birleşik kıtasal kirlenme (AFC) modellerinin sonuçları, magma odası evrim süreçlerinde fraksiyonel kristallenmenin kıtasal kirlenmeye göre ihmal edilebilir olduğuna ve kıtasal kirlenmenin fraksiyonel krsitallemeye oranının (r değeri) 0.1 ile 0.35 arasında değiştiğine işaret eder. Büyük iyon yarıçaplı litofil elementlerin ve (BİYL) hafif nadir toprak elementlerin (HNTE) yüksek alan şiddetli elementlere (YAŞE) göre zenginleşmesi ve hareketli iz elementlerin (Ba, Th) davranışı, Otlakbaşı bazaltik volkanizmasının manto kaynak bölgesinin dalmış sedimentlerden türeyen ergiyikler ile zenginleştiğini ortaya koymuştur. Fraksiyonlanma doğrulaması yapılan örneklerin Rb ve K elementlerindeki tüketilme, manto kaynak alanında flogopit ve/veya amfibolün var olabileceğine işaret eder. Kısmi ergime modelleme çalışmalarının sonuçları, bu bazaltik volkanizmanın baskın olarak spinel peridotit kaynağının ergimesi ile üretilebileceğini göstermiştir. Metasomatize olmuş spinelce zengin litosferik mantonun ergimesi, Otlakbaşı bazaltik volkanizmasının püskürmesinden sorumlu olabilir.

 

 

http://dx.doi.org/10.19076/mta.389890

Details

[English .pdf]
GEOCHEMICAL AND PETROLOGIC EVOLUTION OF OTLAKBAŞI BASALTIC VOLCANISM TO THE EAST OF LAKE VAN
Title: GEOCHEMICAL AND PETROLOGIC EVOLUTION OF OTLAKBAŞI BASALTIC VOLCANISM TO THE EAST OF LAKE VAN
Authors: Vural OYAN
Keywords: Eastern Anatolia, Otlakbaşı volcanism, crustal contamination, partial melting, spinel peridotite
Abstract:

Collision-related Otlakbaşı volcanism to the east of Lake Van occurred by eruptions from extensional fissures. In this study, it is investigated new Ar-Ar age data and major, trace and rare earth elements characteristics of the Otlakbaşı basaltic volcanism. The Ar-Ar age data indicate that this basaltic volcanism erupted in Early Pliocene time in contrast to its previously known as Quaternary age. The volcanic products are basaltic composition and close to alkaline-subalkaline division line. Results of fractional crystallization accompanied by assimilation (AFC) modeling imply that fractional crystallization can be negligible compared to crustal contamination in the evolution processes of the magma chamber and ratio of the crustal contamination to the fractional crystallization (r values) varies from 0.1 to 0.35. Enrichment of large ion lithophile elements (LILE) and light rare earth elements (LREE) relative to high strength field elements (HFSE) and behavior of mobile elements (Ba and Th) reveal that the mantle source region of the Otlakbaşı basaltic volcanism might have been enriched by melts that were derived from subducted sediments. Depletion in Rb and K elements of the fractionated-corrected samples indicate that amphibole and/or phlogopite could be the presence in the mantle source. Results of partial melting model studies show that this basaltic volcanism can be predominantly produced by the melting of the spinel peridotite source. Metasomatized spinel bearing lithospheric mantle may be responsible for the eruption of the Otlakbaşı basaltic volcanism.



 
MTA Bilgi İşlem Koordinatörlüğü - 2013/2018